Raport: Kapital intelektualny Polski

Projekt Kapitał Intelektualny Polski jest przedsięwzięciem mającym na celu zwrócenie uwagi polityków, mediów i liderów opinii publicznej na rolę oraz znaczenie jakości i poziomu kapitału intelektualnego. Ma to wpływ na rozwój całego kraju a zwłaszcza na uzyskanie trwałej przewagi konkurencyjnej we współczesnym świecie.

Jako punkt wyjsciowy do dyskusji o raporcie, proponuje cytat z czesci dotyczacej Studentow, fragment Jak poprawić jakość polskich uczelni?:

Jakość uczenia w szkolnictwie wyższym pozostawia wiele do życzenia. Na uczelniach publicznych, pracownicy uczelni są wynagradzani głównie za dorobek naukowy, a nie za dobrą pracę ze studentami. Na uczelniach prywatnych, choć rzecz jasna nie jest to regułą, część studentów uczy się bardziej dla dyplomu niż dla wiedzy. Nawet najlepsze polskie uczelnie, Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński, mieszczą się zaledwie w czwartej setce tzw. listy szanghajskiej

Uzupelnienie 7 maja 2009r.
Strategia reformowania szkolnictwa wyzszego wg JK Thieme

Glowne tezy wystapienia JK Thieme w Lancucie 6 kwietnia 2009r na konferencji Jaka ma być reforma szkolnictwa wyższego?

POŻĄDANA KOLEJNOŚĆ REFORMOWANIA

1.Wizja kraju,

2.Wizja Szkol. Wyż. (S.W.),

3.Polityka edukacyjna S.W.,

4.Cele,

5.Nowy model,

6.Reforma.

O POLITYCE EDUKACYJNEJ

Fundamentalną kwestię polityki edukacyjnej jest to, że każdy rząd ma następujący wybór w dziedzinie edukacji:

• może zdecydować się na egalitarne finansowanie szkolnictwa wyższego, a więc zminimalizować zmiany i w konsekwencji wykluczyć się z globalnej konkurencji,
• może też zdecydować się na zróżnicowanie i konkurencję oraz mieć nadzieję, że w rezultacie, z biegiem czasu, wykształcą się instytucje o globalnym statusie.

Aby zrealizować wizję otwartego na świat, wysokiej jakości szkolnictwa wyższego, potrzebny jest drugi rodzaj polityki edukacyjnej, a więc zróżnicowanie i konkurencja prowadzące do ukształtowania się centrów doskonałości.

PIĘĆ POŻĄDANYCH PRIORYTETÓW POLITYKI EDUKACYJNEJ:

1. Zróżnicowanie i konkurencja

Na wszechobecność konkurencji i wynikające stąd zróżnicowanie nie tylko trzeba pozwolić, ale wręcz trzeba nawet ją wymuszać. Zróżnicowanie nie jest sprzeczne z równym dostępem, jeśli przez równy dostęp rozumieć będziemy możliwość zdobycia dyplomu wyższego wykształcenia, a nie odbycie podobnych studiów w podobnej uczelni. Polityka edukacyjna musi zaadaptować znane na świecie rozwiązania dotyczące finansowania i zarządzania uniwersytetami w oparciu o konkurencję. Wyższe wykształcenie w skali całego kraju powinno być zarówno masowe, jak i elitarne.

2. Umiędzynarodowienie

Wymusza konkurencję i poprawia jakość wykształcenia. Ta poprawa ma miejsce, między innymi, dzięki obecności zagranicznych studentów i profesorów, udziałowi zagranicznych naukowców w jury konkursów na granty, w ocenie prac doktorskich, w ocenie dorobku naukowego przesądzającej o nadaniu tytułu profesora.

3. Pogodzenie aspektu kulturowego i usługowego wyższego wykształcenia

Polsce potrzebne jest zarówno kształcenie elit dla państwa i społeczeństwa (wartości kulturowe wykształcenia), jak i kształcenie specjalistów dla rozwoju ekonomicznego państwowego i prywatnego sektora (wartości usługowe wykształcenia). Trzeba zdecydować, jakie wykształcenie powinno być traktowane jako dobro publiczne, a jakie jako dobro prywatne.

4. Odpowiedzialność państwa za jakość wyższego wykształcenia

W obecnych warunkach trzeba rozważyć powołanie, być może na okres przejściowy, specjalistycznej agendy rządowej ds. kontroli jakości wyższego wykształcenia. Jestem świadom tego, że proponuję tu, jako odstępstwo od ogólnego kierunku, wycinkowe działanie w kierunku zwiększenia regulacji, a nie jego zmniejszenia. Eksperci mogliby jako potencjalny wzorzec dla takiej instytucji przyjąć niektóre zasady i cele działania Komisji Papierów Wartościowych. Trzeba, aby dyplom polskiej uczelni, a nie dyplom państwowy, stał się „papierem wartościowym”.

5. Poprawa sytuacji finansowej uczelni

Potrzeba zwiększenia finansowania szkolnictwa wyższego jest oczywista. Jednym ze sposobów zwiększenia tego finansowania powinno być wprowadzenie odpłatności za studia, która jednocześnie poprawia szanse równego dostępu do wyższego wykształcenia i umożliwia różnicowanie jego jakości na zasadach konkurencji.

Maj, 2009-05-06 Jerzy Thieme